Trong thực tế tuyển dụng, không ít doanh nghiệp đưa ra mức lương thử việc dưới 50% hoặc thậm chí không trả lương cho người lao động. Hành vi này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn vi phạm nghiêm trọng các quy định hiện hành. Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, người lao động cần nắm vững các căn cứ pháp lý được quy định tại Bộ luật Lao động 2019.
Về vấn đề tiền lương, Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ: tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng phải ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó. Do đó, bất kỳ thỏa thuận nào chi trả thấp hơn mức 85% đều là trái pháp luật. Bên cạnh đó, thời gian thử việc cũng được giới hạn nghiêm ngặt tùy theo tính chất công việc (Điều 25 Bộ luật Lao động 2019): không quá 180 ngày đối với cấp quản lý doanh nghiệp, không quá 60 ngày đối với công việc cần trình độ chuyên môn từ cao đẳng trở lên, không quá 30 ngày cho trình độ trung cấp và không quá 06 ngày làm việc đối với các công việc khác. Đặc biệt, người sử dụng lao động không được phép gia hạn thời gian thử việc đối với cùng một vị trí công tác.
Khi kết thúc giai đoạn thử việc, nếu người lao động đạt yêu cầu, người sử dụng lao động có trách nhiệm giao kết hợp đồng lao động ngay lập tức. Trường hợp thời gian thử việc đã hết mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc nhưng phía công ty không thông báo kết quả hoặc không tiến hành ký kết hợp đồng, doanh nghiệp đã vi phạm quy định về thời hạn và trách nhiệm pháp lý đối với nhân sự.
Đáng chú ý, quyền đơn phương chấm dứt thỏa thuận thử việc hiện nay đã được nới lỏng để bảo đảm sự tự do lựa chọn nghề nghiệp. Theo khoản 2 Điều 27 Bộ luật Lao động 2019 “ Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường”. Điều này có nghĩa là nếu người lao động nhận thấy môi trường không phù hợp hoặc không được bảo đảm các điều kiện về lương thưởng, công việc như cam kết, họ hoàn toàn có quyền dừng công việc ngay lập tức.
Việc thấu hiểu và vận dụng đúng các quy định pháp lý không chỉ giúp người lao động tự bảo vệ mình trước những hành vi xâm phạm lợi ích của doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng một thị trường lao động minh bạch, công bằng. Hãy là người lao động am hiểu pháp luật để đảm bảo mọi nỗ lực và cống hiến của bản thân được đền đáp xứng đáng.
___________________________________
© Bài viết thuộc bản quyền Hệ thống luật Việt Nam
Tác giả: Lê Bùi Diễm Quỳnh
Tham vấn bởi LS. Lâm Hoàng Quân