Ngày 17-3-2026, Bộ Công an cho biết Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố vụ án gây ô nhiễm môi trường; vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (Tập đoàn Hóa chất Đức Giang) và các đơn vị liên quan.
Hiện Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đang tiếp tục củng cố tài liệu, chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội của các bị can đã khởi tố. Trước hết, cần tiến hành phân tích những yếu tố cấu thành tội phạm liên quan đến hành vi của ông Đào Hữu Huyền – Chủ tịch Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và các bị can có liên quan.
Thứ nhất “Tội vi phạm quy định của Nhà nước về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” được cấu thành bởi đầy đủ bốn yếu tố. Về chủ thể, đây là người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, có trách nhiệm tổ chức và chỉ đạo công tác kế toán như chủ tịch, giám đốc hoặc kế toán trưởng.
Về khách thể, tội phạm xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực kế toán, cụ thể là tính trung thực, minh bạch của thông tin tài chính.
Về mặt khách quan, hành vi thể hiện ở việc lập sổ sách kế toán sai lệch, không phản ánh đúng thực tế, che giấu doanh thu hoặc chi phí, từ đó gây ra hậu quả nghiêm trọng như thất thu thuế hoặc sai lệch tình hình tài chính doanh nghiệp
Về mặt chủ quan, lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý, tức là nhận thức được hành vi sai trái nhưng vẫn thực hiện nhằm trục lợi hoặc che giấu vi phạm.
Thứ hai đối với “Tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”, về chủ thể là cá nhân hoặc người quản lý doanh nghiệp có hoạt động khai thác tài nguyên.
Về khách thể, tội phạm xâm phạm đến chế độ quản lý tài nguyên thiên nhiên của Nhà nước.
Về mặt khách quan, hành vi vi phạm bao gồm khai thác không có giấy phép, khai thác sai nội dung giấy phép hoặc vượt quá phạm vi, công suất cho phép, gây thiệt hại đến tài nguyên và lợi ích kinh tế của Nhà nước.
Về mặt chủ quan, lỗi thường là lỗi cố ý, khi người phạm tội nhận thức rõ hành vi trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện nhằm thu lợi bất chính.
Thứ ba “Tội gây ô nhiễm môi trường”, chủ thể là cá nhân hoặc pháp nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh phát sinh chất thải.
Khách thể của tội phạm là môi trường tự nhiên và sức khỏe cộng đồng.
Về mặt khách quan, hành vi phạm tội thể hiện ở việc xả thải vượt quy chuẩn cho phép, chôn lấp hoặc đổ chất thải trái phép ra môi trường, gây hậu quả ô nhiễm nghiêm trọng.
Về mặt chủ quan, lỗi có thể là cố ý khi người phạm tội biết rõ hành vi gây ô nhiễm nhưng vẫn thực hiện, hoặc vô ý do cẩu thả, thiếu trách nhiệm trong quản lý và xử lý chất thải.
Vì các căn cứ trên, ông Đào Hữu Huyền và các bị can có liên quan đang bị khởi tố, điều tra về các tội: “Tội vi phạm quy định của Nhà nước về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 221 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bộ sung 2017, khi có hành vi cố ý làm sai lệch số liệu kế toán, gây ảnh hưởng đến tính trung thực, minh bạch của thông tin tài chính và thiệt hại cho Nhà nước. Bên cạnh đó, còn có dấu hiệu của “Tội gây ô nhiễm môi trường” theo Điều 235, do thực hiện hoặc để xảy ra việc xả thải vượt quy chuẩn, gây hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, hành vi cũng cấu thành “Tội vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên” theo Điều 227, khi tiến hành khai thác trái phép hoặc vượt quá phạm vi, công suất được cấp phép, xâm phạm đến chế độ quản lý tài nguyên của Nhà nước.
Chuyên viên Phan Mạnh Cường
Tham vấn bởi Luật sư Lâm Hoàng Quân